Beleggers denken bij diversificatie vaak eerst aan spreiding over landen, sectoren en effecten. Minstens zo relevant is spreiding over fondsbeheerders. Wie het vermogen bij één beheerder of binnen één beleggingshuis concentreert, is immers sterk afhankelijk van diens visie, processen, risicobeheer en uitvoering. Door meerdere beheerders en stijlen te combineren, kan een portefeuille minder kwetsbaar worden voor één dominante aanpak of één verkeerde inschatting.
Waarom spreiding over fondsbeheerders relevant is
Een fondsbeheerder doet meer dan effecten selecteren. De beheerder bepaalt onder meer hoe kansen worden beoordeeld, welke risico’s aanvaardbaar zijn, wanneer posities worden verkocht en hoe de portefeuille zich in onrustige markten moet gedragen.
Die keuzes zijn nooit volledig objectief. Iedere beheerder werkt vanuit een eigen beleggingsfilosofie, analysemethode en ervaring. Ook binnen vergelijkbare inkomensstrategieën kunnen de verschillen groot zijn. De ene beheerder legt de nadruk op stabiele ondernemingen met een lange dividendhistorie, terwijl een andere juist zoekt naar tijdelijk ondergewaardeerde beleggingen met een hoog uitkeringspotentieel.
Een portefeuille met meerdere namen is daarom niet automatisch breed gespreid. Wanneer alle onderliggende fondsen door dezelfde organisatie worden beheerd, kunnen zij vergelijkbare aannames, databronnen of risicomodellen gebruiken. Managerdiversificatie voegt een extra dimensie toe aan traditionele spreiding.
Concentratierisico kent meerdere vormen
Concentratierisico ontstaat wanneer een portefeuille te afhankelijk is van één bron van rendement of één type besluitvorming. Dat kan zichtbaar zijn, bijvoorbeeld bij een groot belang in één sector. Maar concentratie kan ook minder opvallend aanwezig zijn.
Denk aan fondsen die verschillende namen hebben, maar in de praktijk:
- grotendeels dezelfde effecten aanhouden;
- dezelfde economische scenario’s als uitgangspunt nemen;
- vergelijkbare selectiecriteria gebruiken;
- sterk leunen op één stijl, zoals waarde- of groeibeleggen;
- dezelfde kwetsbaarheid hebben voor rente, kredietrisico of marktliquiditeit;
- binnen hetzelfde fondshuis door verwante teams worden beheerd.
Ook een brede lijst van posities kan dus een verborgen concentratie bevatten. Voor een goede beoordeling kijken wij niet alleen naar het aantal fondsen, maar ook naar de werkelijke bronnen van risico en inkomsten.
Organisatierisico
Naast beleggingskeuzes speelt de organisatie van een beheerder een rol. Veranderingen in het team, een vertrek van sleutelpersonen, aanpassingen in het risicobeleid of een overname van het fondshuis kunnen invloed hebben op de uitvoering van de strategie.
Een robuust proces kan zulke gebeurtenissen deels opvangen, maar niet ieder fonds is even weinig afhankelijk van individuele personen. Spreiding over onafhankelijke beheerders kan de impact van een verandering bij één organisatie verkleinen. Zij neemt het risico niet weg, maar voorkomt dat de gehele portefeuille van hetzelfde organisatiemodel afhankelijk is.
Spreiding over fondsbeheerders in de praktijk
Effectieve spreiding over fondsbeheerders is meer dan simpelweg verschillende logo’s opnemen. Het gaat erom dat de geselecteerde beheerders daadwerkelijk een andere bijdrage aan de portefeuille leveren.
Bij de analyse kunnen onder meer de volgende vragen helpen:
Is het besluitvormingsproces werkelijk verschillend?
Twee fondsen kunnen een andere naam hebben en toch op vrijwel dezelfde manier worden beheerd.Welke inkomstenbronnen gebruikt de strategie?
Uitkeringen kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn uit aandelen, obligaties, vastgoedgerelateerde beleggingen of andere inkomenscategorieën. Elke bron kent eigen risico’s.Hoe reageert de beheerder op veranderende marktomstandigheden?
Sommige teams blijven strikt binnen vaste regels, terwijl andere meer ruimte hebben om de positionering aan te passen.Hoe geconcentreerd is het fonds zelf?
Een fonds met een beperkt aantal grote posities kan een andere risicobijdrage hebben dan een breed gespreid fonds.Welke overlap bestaat er met andere fondsen?
Het combineren van meerdere fondsen heeft weinig toegevoegde waarde als de grootste onderliggende beleggingen steeds terugkomen.Is de stijl in de praktijk consistent?
Een beheerder kan afwijken van het vastgelegde mandaat of geleidelijk opschuiven naar een andere aanpak. Dit wordt ook wel stijldrift genoemd.
Deze beoordeling vraagt om doorlopende monitoring. Een combinatie die vandaag evenwichtig is, kan door marktbewegingen, personele veranderingen of aanpassingen in fondsbeleid later anders uitpakken.
Verschillende beleggingsstijlen kunnen elkaar aanvullen
Geen enkele beleggingsstijl presteert onder alle omstandigheden hetzelfde. Een strategie die goed aansluit bij een stabiele markt kan achterblijven wanneer rente, inflatie of economische verwachtingen snel veranderen. Juist daarom kan een combinatie van stijlen waardevol zijn.
Kwaliteit en waarde
Een kwaliteitsgerichte beheerder zoekt doorgaans naar financieel sterke ondernemingen met voorspelbare kasstromen. Een waardebeheerder kijkt vaker naar beleggingen waarvan de marktprijs laag lijkt ten opzichte van de veronderstelde fundamentele waarde.
Beide benaderingen kunnen dividendinkomsten opleveren, maar hun gedrag verschilt. Kwaliteitsfondsen kunnen relatief duur gewaardeerd raken. Waardefondsen kunnen juist langdurig blootstaan aan ondernemingen of sectoren die onder druk staan. Een combinatie kan de afhankelijkheid van één waarderingsregime verminderen.
Actief en systematisch beheer
Actieve beheerders gebruiken analyses en professioneel oordeel om posities te selecteren. Systematische strategieën volgen vooraf vastgelegde regels, bijvoorbeeld op basis van dividendniveau, volatiliteit of financiële kenmerken.
Actief beheer kan inspelen op context en uitzonderingen, maar is ook gevoelig voor menselijke inschattingsfouten. Systematisch beheer is doorgaans consequenter, maar kan minder goed omgaan met situaties die niet in het model zijn voorzien. Door beide benaderingen te combineren, kunnen hun sterke en zwakke kanten elkaar gedeeltelijk aanvullen.
Defensieve en meer opportunistische strategieën
Defensieve inkomensfondsen leggen vaak de nadruk op stabiliteit en kapitaalbehoud. Meer opportunistische beheerders accepteren soms hogere koersschommelingen om een aantrekkelijker uitkeringspotentieel na te streven.
De verhouding tussen deze stijlen bepaalt mede het risicoprofiel van de totale portefeuille. Een hoge uitkering zegt daarbij niet automatisch iets over de kwaliteit of houdbaarheid van het rendement. Een uitkering kan ook bestaan uit gerealiseerde winst of een terugbetaling van kapitaal.
De rol van fondsselectie en monitoring
Goede fondsselectie begint niet bij het hoogste historische rendement of uitkeringspercentage. Historische resultaten geven informatie, maar zeggen niet met zekerheid hoe een fonds zich in de toekomst zal ontwikkelen.
Wij kijken daarom naar meerdere onderdelen in samenhang:
- de duidelijkheid en herhaalbaarheid van het beleggingsproces;
- de ervaring en stabiliteit van het beheerteam;
- de manier waarop risico’s worden gemeten en begrensd;
- de samenstelling en liquiditeit van de portefeuille;
- de kwaliteit, herkomst en houdbaarheid van uitkeringen;
- kosten en de invloed daarvan op het nettoresultaat;
- overlap met andere geselecteerde fondsen;
- transparantie van rapportages en communicatie;
- gedrag tijdens verschillende marktfasen.
Daarna blijft monitoring noodzakelijk. Wij volgen niet alleen rendement en uitkeringen, maar ook veranderingen in team, mandaat, portefeuille en risicokarakter. Wanneer een fonds niet langer de beoogde rol vervult, kan herbeoordeling nodig zijn.
Managerdiversificatie is dus geen eenmalige exercitie. Het is een proces van selecteren, combineren, volgen en waar nodig aanpassen.
Hoe wij managerdiversificatie benaderen
GGR Income Fund is een Nederlands inkomensfonds dat belegt in hoog-dividend fondsen. De portefeuille is breed opgebouwd met meer dan 50 onderliggende dividendfondsen van meer dan 35 fondsbeheerders. Daarbij maken wij ook gebruik van institutionele fondsen die voor particuliere beleggers doorgaans niet rechtstreeks toegankelijk zijn.
Met deze structuur streven wij naar spreiding over beheerders, beleggingsstijlen, regio’s en verschillende bronnen van inkomsten. Het doel is niet om ieder risico uit te sluiten — dat is bij beleggen niet mogelijk — maar om te voorkomen dat één beheerder, één methode of één marktvisie de portefeuille domineert.
Het fonds richt zich op behoud van kapitaal en een maandelijkse kapitaaluitkering. De doelstelling bedraagt circa 10% per jaar. Dit is nadrukkelijk een doelstelling en geen garantie. De feitelijke uitkering en het totale beleggingsresultaat kunnen hoger of lager uitvallen. Kapitaaluitkeringen kunnen bovendien geheel of gedeeltelijk uit het belegde vermogen afkomstig zijn en verminderen dan de intrinsieke waarde.
Wij kiezen er bewust voor om valutarisico niet af te dekken. Daardoor kunnen wisselkoersbewegingen zowel positief als negatief doorwerken in het rendement. Ook een breed gespreide portefeuille blijft blootstaan aan onder meer markt-, rente-, krediet-, liquiditeits-, valuta- en beheerdersrisico.
Wat spreiding wel en niet kan doen
Spreiding over fondsbeheerders kan de afhankelijkheid van individuele beslissingen en processen beperken. Zij kan ook helpen om meerdere stijlen en inkomstenbronnen binnen één portefeuille samen te brengen.
Toch biedt diversificatie geen bescherming tegen iedere daling. In perioden van brede marktstress kunnen correlaties oplopen en kunnen uiteenlopende fondsen tegelijkertijd waarde verliezen. Ook kunnen verschillende beheerders dezelfde risico’s onderschatten of via andere wegen toch in vergelijkbare posities terechtkomen.
Daarom zien wij spreiding niet als een einddoel, maar als onderdeel van risicobeheer. De kwaliteit van de selectie, de samenhang tussen fondsen en de voortdurende controle zijn minstens zo belangrijk als het aantal beheerders.
Wilt u meer weten over onze portefeuilleopbouw, maandelijkse rapportage en aanpak van spreiding over fondsbeheerders? Vraag dan vrijblijvend de beschikbare fondsinformatie aan. Beleggen brengt risico’s met zich mee; u kunt (een deel van) uw inleg verliezen en doelstellingen of uitkeringen zijn niet gegarandeerd.