Bestaan veilige obligaties met hoog rendement?
Veilige obligaties met hoog rendement klinken aantrekkelijk: een relatief hoge rente ontvangen, terwijl de kans op verlies beperkt blijft. In de praktijk staan veiligheid en rendement echter op gespannen voet. Een obligatie met een opvallend hoge rente biedt die vergoeding meestal omdat beleggers meer kredietrisico, renterisico, liquiditeitsrisico of valutarisico lopen.
Dat betekent niet dat iedere hoogrentende obligatie per definitie ongeschikt is. Wel moet je verder kijken dan het couponpercentage. De financiële positie van de uitgevende partij, de rangorde van de lening, de resterende looptijd, de marktprijs en de spreiding bepalen gezamenlijk welk risico je werkelijk neemt.
Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen kent risico’s; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Waarom veilige obligaties met hoog rendement meestal niet bestaan
Een obligatie is een lening aan een overheid, onderneming of andere uitgevende instelling. In ruil daarvoor ontvang je doorgaans rente en wordt de hoofdsom op een afgesproken datum terugbetaald. Die betalingen zijn verplichtingen van de uitgever, maar niet automatisch gegarandeerd: bij financiële problemen kan rente of aflossing uitblijven.
De effectieve rente van een obligatie weerspiegelt onder meer:
- de algemene marktrente;
- de kredietwaardigheid van de uitgever;
- de looptijd;
- de rangorde en eventuele zekerheden;
- de verhandelbaarheid;
- de valuta;
- specifieke voorwaarden, zoals vervroegde aflossing.
Hoe groter de onzekerheid over tijdige betaling, hoe meer rendement beleggers doorgaans verlangen. Een hoog rendement is daarom vaak een risicosignaal. Het woord ‘obligatie’ maakt een belegging niet automatisch defensief.
Wil je eerst de basis van coupons, looptijden en aflossingen begrijpen? Lees dan Beleggen in obligaties: coupondata, looptijd en aflossing.
Couponrente is niet hetzelfde als rendement
Bij obligaties hoog rendement beoordelen op basis van alleen de coupon is een veelgemaakte fout. De coupon is de rente over de nominale waarde. Je daadwerkelijke rendement hangt ook af van de prijs die je betaalt.
Koop je een obligatie onder de nominale waarde en wordt deze volledig afgelost, dan kan naast de coupon een koerswinst ontstaan. Koop je boven de nominale waarde, dan kan bij aflossing juist een koersverlies optreden. Kosten en eventuele wanbetaling beïnvloeden het resultaat eveneens.
Kijk naar het effectief rendement
Het effectief rendement tot einde looptijd, vaak aangeduid als yield to maturity, verwerkt de marktprijs, coupons, resterende looptijd en aflossingswaarde. Deze maatstaf veronderstelt wel dat:
- de uitgever alle betalingen nakomt;
- je de obligatie tot de einddatum aanhoudt;
- tussentijdse kasstromen tegen een verondersteld rendement kunnen worden herbelegd.
Bij obligaties die vervroegd kunnen worden afgelost, is ook het rendement tot de mogelijke aflossingsdatum relevant. Een hoge coupon kan minder aantrekkelijk blijken als de uitgever de lening vroegtijdig mag terugbetalen.
Kredietrisico: kan de uitgever betalen?
Kredietrisico is de kans dat de uitgevende partij rente of hoofdsom niet volledig of niet op tijd betaalt. Dit risico is een centrale verklaring voor het verschil tussen staatsobligaties van kredietwaardige landen en high yield obligaties van ondernemingen met een lagere kredietwaardigheid.
Kredietrating als startpunt
Kredietbeoordelaars geven veel obligaties een rating. Grofweg wordt onderscheid gemaakt tussen investment grade en high yield. High yield obligaties hebben een lagere kredietwaardigheid en bieden daarom meestal een hogere rentevergoeding.
Een rating is nuttig, maar geen garantie en geen vervanging voor eigen onderzoek. Ratings kunnen veranderen en reageren soms pas nadat de financiële positie al is verslechterd. Kijk daarom ook naar:
- de verhouding tussen schuld en bedrijfsresultaat;
- de mate waarin inkomsten de rentelasten dekken;
- de stabiliteit van de kasstroom;
- beschikbare liquiditeit;
- aankomende herfinancieringen;
- de gevoeligheid voor economische tegenwind;
- de kwaliteit en waarde van eventuele zekerheden.
Een uitgever kan vandaag aan zijn verplichtingen voldoen, maar bij een economische terugval of stijgende financieringskosten onder druk komen te staan.
Rendementsverschil als waarschuwing
Vergelijk het effectieve rendement met dat van een obligatie met ongeveer dezelfde looptijd en een hoge kredietwaardigheid. Het verschil wordt de kredietopslag of credit spread genoemd. Een ruime opslag kan aantrekkelijk lijken, maar geeft ook aan dat de markt een hogere vergoeding verlangt voor onzekerheid.
Een plotseling sterk gestegen rendement betekent bovendien niet noodzakelijk dat de inkomstenkans is verbeterd. Het kan het gevolg zijn van een fors gedaalde koers doordat beleggers een grotere kans op betalingsproblemen inschatten.
Meer uitleg over deze samenhang vind je in High yield betekenis: waarom een hoger inkomen meestal samengaat met meer risico.
Rangorde en zekerheden: wat gebeurt er bij problemen?
Niet alle schuldeisers hebben dezelfde positie. Bij een faillissement bepaalt de rangorde welke partijen eerder aanspraak maken op de beschikbare bezittingen.
In algemene zin staan senior schulden hoger in rang dan achtergestelde schulden. Een lening kan daarnaast gedekt zijn door specifieke bezittingen. Dat kan de positie van de schuldeiser verbeteren, maar voorkomt verlies niet. De opbrengst van zekerheden kan lager zijn dan verwacht, terwijl juridische procedures tijd en geld kosten.
Let daarom op:
- of de lening senior of achtergesteld is;
- of er onderpand is en waarop dit betrekking heeft;
- welke andere schulden voorrang hebben;
- welke convenanten gelden;
- of de uitgever aanvullende schulden mag aangaan;
- welke entiteit binnen een concern de obligatie heeft uitgegeven.
Een hoge positie in de kapitaalstructuur kan de verwachte terugwinning bij wanbetaling verhogen. Dat is iets anders dan volledige terugbetaling. Lees voor een nadere vergelijking Senior secured lending versus high yield obligaties: wat verschilt er?.
Looptijd en renterisico
Kredietkwaliteit is niet het enige risico. Ook een obligatie van een kredietwaardige uitgever kan tussentijds in waarde dalen wanneer de marktrente stijgt. Nieuwe obligaties bieden dan mogelijk een hogere rente, waardoor bestaande leningen met een lagere coupon minder aantrekkelijk worden.
Langere looptijd, grotere rentegevoeligheid
Obligaties met een lange resterende looptijd zijn doorgaans gevoeliger voor renteveranderingen dan kortlopende obligaties. De zogenoemde duration geeft een indicatie van deze gevoeligheid. Een langere duration betekent in beginsel grotere koersbewegingen bij een verandering van de marktrente.
Als je een individuele obligatie tot het einde aanhoudt en de uitgever betaalt zoals afgesproken, kan de tussentijdse koersbeweging minder belangrijk zijn. Toch blijft die beweging relevant wanneer je eerder moet verkopen. Bij een fonds bestaat bovendien vaak geen vaste aflossingsdatum voor jouw deelneming; de portefeuille wordt voortdurend aangepast.
Korte looptijd is niet automatisch veilig
Een korte looptijd beperkt doorgaans het renterisico, maar lost kredietrisico niet op. Als een onderneming binnen enkele maanden een grote schuld moet herfinancieren en daarvoor onvoldoende middelen heeft, kan juist een obligatie met een korte resterende looptijd onder druk staan.
Beoordeel looptijd daarom altijd samen met de terugbetalingscapaciteit en de herfinancieringskalender van de uitgever.
High yield obligaties: hoger inkomen, andere risico’s
High yield obligaties zijn bedrijfsobligaties met een kredietrating onder investment grade of zonder rating met een vergelijkbaar risicoprofiel. Ze kunnen periodieke inkomsten bieden, maar zijn gevoeliger voor economische omstandigheden en bedrijfsspecifieke problemen.
Belangrijke risico’s zijn:
- een hogere kans op wanbetaling;
- koersdalingen wanneer kredietopslagen oplopen;
- lagere verhandelbaarheid in onrustige markten;
- concentratie in conjunctuurgevoelige sectoren;
- verlies bij herstructurering of faillissement;
- vervroegde aflossing wanneer dat voor de uitgever gunstig is.
High yield beweegt daardoor niet altijd zoals hoogwaardige staatsobligaties. Tijdens marktstress kan de koersontwikkeling soms meer overeenkomsten vertonen met aandelen, omdat beleggers tegelijkertijd minder risico willen nemen.
Spreiding beperkt concentratierisico, niet alle risico’s
Wie één obligatie koopt, is sterk afhankelijk van één uitgever. Een wanbetaling kan dan een aanzienlijk deel van het obligatievermogen raken. Spreiding over meerdere uitgevende partijen beperkt dit specifieke risico.
Goede spreiding gaat verder dan het aantal obligaties. Kijk ook naar spreiding over:
- sectoren;
- landen en regio’s;
- looptijden;
- kredietratings;
- fondsbeheerders;
- valuta;
- senioriteit en typen schuld.
Een portefeuille met tientallen obligaties uit dezelfde kwetsbare sector kan nog steeds geconcentreerd zijn. Ook een obligatiefonds kan onverwachte concentraties hebben. Controleer daarom de grootste posities, sectorverdeling en ratingverdeling.
Spreiding voorkomt geen algemene marktverliezen. Bij een recessie kunnen wanbetalingen oplopen en kredietopslagen breed stijgen. Wel verkleint spreiding de afhankelijkheid van één debiteur of één marktsegment.
Periodiek inkomen uit obligaties beoordelen
Obligaties kunnen coupons per kwartaal, halfjaar of jaar uitkeren. Een maandelijkse uitkering betekent niet noodzakelijk dat iedere onderliggende obligatie maandelijks rente betaalt. Een fonds kan verschillende betaaldata combineren en uit een gezamenlijke kasstroom maandelijks uitkeren.
Controleer bij een fonds of portefeuille daarom:
- Waar de uitkering vandaan komt. Komt deze uit rente-inkomsten, gerealiseerde koerswinsten of mogelijk uit kapitaal?
- Of de uitkering variabel is. Hogere wanbetalingen of lagere inkomsten kunnen tot aanpassingen leiden.
- Welke kosten worden ingehouden. Een hoge bruto yield kan na kosten duidelijk lager uitvallen.
- Hoe de intrinsieke waarde zich ontwikkelt. Een uitkering is niet gelijk aan totaalrendement.
- Welke risico’s nodig zijn om de inkomsten te realiseren. Denk aan kredietkwaliteit, hefboomwerking en illiquiditeit.
Een uitkering kan dus regelmatig zijn zonder dat de waarde van de belegging stabiel blijft. Lees hierover ook Rendement op een investering: inkomen is niet hetzelfde als winst.
Checklist voor veilige obligaties met hoog rendement
De combinatie van volledig veilig en hoog rendement is niet realistisch. Je kunt wel systematisch beoordelen of de mogelijke vergoeding in verhouding staat tot het risico.
1. Begrijp de uitgever
Weet aan wie je geld uitleent, hoe deze partij inkomsten genereert en waardoor betaling in gevaar kan komen. Kun je het verdienmodel niet uitleggen, dan is het risico waarschijnlijk ook moeilijk te beoordelen.
2. Vergelijk coupon, marktprijs en effectief rendement
Een hoge coupon vertelt slechts een deel van het verhaal. Controleer de aankoopprijs, einddatum, aflossingswaarde en eventuele callvoorwaarden.
3. Onderzoek de balans en kasstroom
Kijk naar schuldniveaus, rentedekking, liquiditeit en toekomstige aflossingen. Historische winst alleen zegt weinig als er onvoldoende kasgeld beschikbaar is.
4. Controleer rangorde en onderpand
Bepaal waar de obligatie staat ten opzichte van andere schulden. Onderzoek ook of zekerheden daadwerkelijk voldoende waarde en juridische bescherming bieden.
5. Beoordeel looptijd en duration
Stem de rentegevoeligheid af op je horizon. Houd rekening met de mogelijkheid dat je vóór de einddatum moet verkopen.
6. Let op valuta en liquiditeit
Een obligatie in een andere valuta kan door wisselkoersbewegingen winst of verlies opleveren. Bij beperkt verhandelbare obligaties kan verkoop moeilijk of alleen tegen een ongunstige prijs mogelijk zijn.
7. Spreid over meerdere risicobronnen
Spreid niet alleen over namen, maar ook over sectoren, looptijden, beheerders en typen krediet. Bepaal vooraf welk verlies je kunt dragen.
De rol van obligaties binnen een bredere inkomensstrategie
Voor periodiek inkomen hoeft een portefeuille niet uitsluitend uit obligaties te bestaan. Verschillende activaklassen hebben andere bronnen van rendement en reageren anders op rente, inflatie en economische groei. Een bredere benadering kan de afhankelijkheid van één marktsegment verminderen, maar neemt beleggingsrisico niet weg.
GGR richt zich op maandelijks passief inkomen uit hoog-dividend beleggingen. De portefeuille is gespreid over meer dan 50 onderliggende beleggingsfondsen, meer dan 35 fondsbeheerders en meer dan 10 activaklassen, waaronder high yield obligaties, senior loans, vastgoedfondsen en Business Development Companies. De doelstelling is een maandelijkse kapitaaluitkering met een beoogd rendement van circa 10% per jaar op jaarbasis. Dit is een doelstelling en geen garantie; beleggen kent risico’s en je kunt je inleg verliezen.
Veelgestelde vragen
Bestaan volledig veilige obligaties met hoog rendement?
Nee, niet in de betekenis van een hoge opbrengst zonder reëel verliesrisico. Een hogere rente is doorgaans een vergoeding voor extra krediet-, rente-, liquiditeits- of valutarisico. Ook obligaties van kredietwaardige partijen kunnen tussentijds in koers dalen.
Zijn staatsobligaties altijd veiliger dan bedrijfsobligaties?
Niet automatisch. De kredietwaardigheid verschilt per land en valuta. Sommige overheden hebben een sterke betalingscapaciteit, terwijl andere met hoge schulden, politieke onzekerheid of valutarisico kampen. Vergelijk altijd de specifieke uitgevers en voorwaarden.
Zijn high yield obligaties geschikt voor maandelijks inkomen?
High yield obligaties kunnen inkomsten genereren, maar afzonderlijke obligaties keren meestal niet iedere maand uit. Een fonds kan kasstromen bundelen tot een maandelijkse uitkering. De hoogte en houdbaarheid daarvan zijn niet gegarandeerd en hangen onder meer af van inkomsten, kosten, koersontwikkeling en wanbetalingen.
Maakt een obligatiefonds spreiding automatisch voldoende?
Nee. Een fonds kan veel obligaties bezitten en toch geconcentreerd zijn in één sector, regio of kredietcategorie. Controleer de samenstelling, grootste posities, looptijden, kosten en het mandaat van de beheerder.
Wat is belangrijker: kredietrisico of looptijd?
Beide zijn belangrijk en werken samen. Kredietrisico gaat over de kans dat betalingen uitblijven; looptijd beïnvloedt onder meer de rentegevoeligheid en de periode waarin onzekerheid kan optreden. Beoordeel ze daarom niet los van elkaar.
Kijk verder dan het rentepercentage
Veilige obligaties met hoog rendement zijn vooral een zoekterm die twee tegengestelde wensen combineert. Wie alleen naar de coupon kijkt, mist de belangrijkste risico’s. Een zorgvuldige beoordeling omvat kredietkwaliteit, marktprijs, rangorde, looptijd, liquiditeit, valuta en spreiding.
Wil je zien hoe GGR verschillende inkomensgerichte activaklassen combineert, bekijk dan onze strategie. Zo krijg je inzicht in de rol van spreiding en periodiek inkomen binnen een bredere portefeuille, zonder dat een beoogd rendement als zekerheid wordt gepresenteerd.