Bestaan veilige obligaties met hoog rendement? Werking, opties en risico’s uitgelegd

De combinatie veilige obligaties met hoog rendement klinkt aantrekkelijk: een voorspelbare rente ontvangen en tegelijkertijd weinig risico lopen. In de praktijk gaan veiligheid en een hoog verwacht rendement echter zelden samen. Een obligatie met een relatief hoge rente vergoedt je meestal voor extra kredietrisico, renterisico, liquiditeitsrisico of valutarisico.

Dat betekent niet dat obligaties met hoog rendement per definitie ongeschikt zijn. Ze kunnen een rol spelen in een breed gespreide inkomensportefeuille. Wel is het belangrijk om te begrijpen waar het rendement vandaan komt, welke verliezen mogelijk zijn en of de belegging past bij je doel en risicobereidheid.

Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen kent risico’s. Je kunt een deel of je volledige inleg verliezen.

Wat zijn veilige obligaties met hoog rendement?

Een obligatie is in beginsel een lening aan een overheid, onderneming of andere uitgevende instelling. In ruil daarvoor ontvang je doorgaans rente, ook wel de coupon genoemd. Op de einddatum hoort de uitgever de hoofdsom terug te betalen, tenzij sprake is van wanbetaling of bijzondere voorwaarden.

De term ‘veilig’ is bij obligaties niet absoluut. Een obligatie kan bijvoorbeeld een hoge kredietwaardigheid hebben, maar toch sterk in koers dalen wanneer de marktrente stijgt. Ook kan een financieel solide uitgever een obligatie uitgeven in een valuta die voor jou extra wisselkoersrisico veroorzaakt.

Bij veilige obligaties met hoog rendement bestaat daarom een fundamentele spanning:

hoe kleiner de markt het risico inschat, hoe lager de rentevergoeding doorgaans is;
hoe hoger de aangeboden rente, hoe groter meestal ten minste één onderliggend risico is;
een hoge coupon betekent niet automatisch een hoog totaalrendement;
contractuele rente- en aflossingsvoorwaarden zijn geen garantie dat de uitgever daadwerkelijk kan betalen.

Wie zoekt naar hoog rendement, moet dus eerst vragen: welk risico wordt hier vergoed?

High yield betekenis: waarom is de rente hoger?

De betekenis van high yield is letterlijk ‘hoog rendement’. Op de obligatiemarkt verwijst high yield doorgaans naar obligaties met een lagere kredietbeoordeling dan investment grade. Deze leningen worden meestal uitgegeven door ondernemingen of overheden waarvan kredietbeoordelaars de kans op betalingsproblemen hoger inschatten.

High yield obligaties bieden daarom doorgaans een hogere rente dan obligaties van kredietwaardiger uitgevers. Die extra rente wordt vaak de kredietopslag of credit spread genoemd. Het is een vergoeding voor onder meer:

een grotere kans op wanbetaling;
onzekerheid over de financiële positie van de uitgever;
mogelijk verlies bij een herstructurering;
lagere verhandelbaarheid in onrustige markten;
grotere gevoeligheid voor economische tegenwind.

Een hoge rente is dus geen cadeau. Zij weerspiegelt meestal risico’s die de markt op dat moment ziet. Meer over de relatie tussen inkomsten en risico lees je in Wat betekent hoog rendement bij beleggen?.

Welke obligaties kunnen een relatief hoog rendement bieden?

Er bestaan verschillende obligatiecategorieën die doorgaans een hoger verwacht rendement bieden dan kredietwaardige staatsobligaties. Iedere categorie heeft eigen kenmerken en risico’s.

High yield bedrijfsobligaties

High yield bedrijfsobligaties zijn leningen aan ondernemingen met een kredietbeoordeling onder investment grade. Hun rente kan relatief hoog zijn omdat hun kasstromen, schuldenlast of marktpositie meer onzekerheid kennen.

Bij de beoordeling let je onder meer op:

de verhouding tussen schuld en bedrijfsresultaat;
de rente die de onderneming uit haar kasstroom kan betalen;
de looptijd en rangorde van de lening;
onderpand en contractvoorwaarden;
de sector en gevoeligheid voor de economische cyclus;
het vermogen om aflopende schulden te herfinancieren.

High yield bedrijfsobligaties kunnen periodieke inkomsten opleveren, maar hun koersen kunnen bij recessievrees aanzienlijk dalen. Bij wanbetaling kan bovendien een deel van de hoofdsom verloren gaan.

Achtergestelde bedrijfsobligaties

Achtergestelde obligaties staan bij een faillissement lager in de terugbetalingsrangorde dan reguliere, niet-achtergestelde schulden. Beleggers krijgen voor dat extra risico vaak een hogere rentevergoeding.

De precieze voorwaarden zijn belangrijk. Sommige leningen hebben een zeer lange of onbepaalde looptijd. Ook kan de uitgever onder voorwaarden rentebetalingen uitstellen of overslaan. Een bekende naam van de uitgever maakt een achtergestelde lening niet automatisch defensief.

Obligaties uit opkomende markten

Overheden en ondernemingen uit opkomende economieën kunnen obligaties uitgeven in lokale valuta of in een internationale valuta. Het mogelijke rendement kan relatief hoog zijn, maar daar staan aanvullende risico’s tegenover:

politieke en juridische onzekerheid;
wisselkoersschommelingen;
inflatie;
afhankelijkheid van grondstoffenprijzen;
beperktere marktliquiditeit;
risico op wanbetaling of schuldherstructurering.

Bij obligaties in lokale valuta kan een aantrekkelijke rente volledig of gedeeltelijk teniet worden gedaan door een dalende munt. Lees voor meer context over deze categorie Emerging market debt beleggen in een inkomensportefeuille.

Senior loans

Senior loans zijn leningen aan ondernemingen die doorgaans een hogere positie in de kapitaalstructuur hebben en vaak gedekt zijn door activa. De rente is veelal variabel, waardoor de rente-inkomsten kunnen meestijgen met de marktrente.

‘Senior’ betekent echter niet dat terugbetaling vaststaat. Veel kredietnemers hebben een lagere kredietwaardigheid. Bij financiële problemen kan de waarde van het onderpand tegenvallen en kan de lening minder gemakkelijk verhandelbaar zijn.

Obligatiefondsen en ETF’s

Via een fonds of ETF kun je in één keer in meerdere obligaties beleggen. Dit verlaagt het effect van problemen bij één individuele uitgever, maar neemt markt- en kredietrisico niet weg.

Let bij een obligatiefonds onder meer op:

het gemiddelde kredietprofiel;
de spreiding over uitgevers, sectoren en landen;
de rentegevoeligheid en gemiddelde looptijd;
valuta en eventuele valuta-afdekking;
kosten;
het uitkeringsbeleid;
het gebruik van derivaten of leverage;
de liquiditeit van de onderliggende obligaties.

Een fonds heeft meestal geen vaste einddatum waarop jouw oorspronkelijke inleg wordt terugbetaald. Dat verschilt van het rechtstreeks aanhouden van één obligatie tot de einddatum.

Welke risico’s bepalen het werkelijke rendement?

De coupon is slechts één onderdeel van het resultaat. Voor een nuchtere vergelijking van hoog rendement obligaties moet je naar het verwachte totaalrendement kijken: rente-inkomsten plus of min koersbewegingen, wanbetalingsverliezen, kosten en eventuele valuta-effecten.

Kredietrisico en wanbetaling

Kredietrisico is het risico dat een uitgever rente of hoofdsom niet volledig of niet op tijd betaalt. Bij high yield is dit risico wezenlijk. Ook wanneer een lening na een wanbetaling nog een restwaarde heeft, kan het verlies aanzienlijk zijn.

De ontvangen rente moet daarom altijd worden afgezet tegen de verwachte verliezen door wanbetaling. In Kredietrisico bij high yield: zo beoordeel je wanbetalingsrisico lees je welke indicatoren daarbij relevant zijn.

Renterisico

Wanneer de marktrente stijgt, dalen bestaande obligaties doorgaans in waarde. Nieuwe obligaties bieden dan immers een hogere rente, waardoor oudere leningen minder aantrekkelijk worden. Obligaties met een lange looptijd en lage coupon zijn meestal gevoeliger voor rentebewegingen.

Een variabele rente kan de rentegevoeligheid verminderen, maar brengt andere risico’s mee. Hogere rentelasten kunnen bijvoorbeeld de financiële positie van de kredietnemer onder druk zetten.

Liquiditeitsrisico

Niet iedere obligatie wordt dagelijks actief verhandeld. In onrustige perioden kunnen kopers verdwijnen en bied-laatverschillen oplopen. Verkopen kan dan alleen tegen een lagere prijs mogelijk zijn. Dit risico komt relatief vaak voor bij kleinere emissies en lager gewaardeerde bedrijfsleningen.

Valutarisico

Beleg je in een andere valuta dan de euro, dan beïnvloedt de wisselkoers je resultaat. Een hoge coupon in buitenlandse valuta kan samengaan met een negatief rendement in euro’s wanneer die munt verzwakt. Valuta-afdekking kan dit risico beperken, maar brengt kosten met zich mee en is niet altijd volledig.

Inflatie- en herbeleggingsrisico

Inflatie vermindert de koopkracht van vaste rentebetalingen. Daarnaast bestaat herbeleggingsrisico: coupons of aflossingen kunnen mogelijk alleen tegen een lagere rente opnieuw worden belegd. Dat is vooral relevant wanneer je de rente-inkomsten gebruikt voor periodiek inkomen.

Vervroegde aflossing

Sommige uitgevers mogen een obligatie eerder aflossen. Dat gebeurt vaak wanneer zij goedkoper kunnen herfinancieren. Als belegger ontvang je dan je geld terug op een moment waarop vergelijkbare obligaties mogelijk minder rente bieden. Het geadverteerde rendement tot de oorspronkelijke einddatum wordt dan niet gerealiseerd.

Hoe beoordeel je obligaties met hoog rendement?

Een praktische beoordeling begint niet bij de coupon, maar bij de volledige structuur en financiële draagkracht van de uitgever.

1. Kijk naar het effectieve rendement

Maak onderscheid tussen de coupon en het effectieve rendement. Koop je een obligatie boven of onder de nominale waarde, dan wijkt het rendement tot de einddatum af van de coupon. Houd daarnaast rekening met kosten, belastingen en mogelijke vervroegde aflossing.

Een uitzonderlijk hoog effectief rendement kan erop wijzen dat de markt rekening houdt met betalingsproblemen. Het is geen bewijs van een aantrekkelijke kans.

2. Onderzoek de kredietwaardigheid

Een kredietrating kan als vertrekpunt dienen, maar is geen voorspelling of garantie. Bekijk ook de schuldpositie, kasstromen, rentedekking, vervaldata van schulden en sectorvooruitzichten. Beoordeel of de uitgever ook onder minder gunstige omstandigheden aan zijn verplichtingen kan voldoen.

3. Lees de obligatievoorwaarden

Controleer de looptijd, valuta, rangorde, zekerheden en mogelijkheden om rente uit te stellen of de lening vervroegd af te lossen. Let ook op convenanten: contractuele afspraken die de handelingsruimte van de uitgever kunnen beperken.

4. Beoordeel de spreiding

Een enkele obligatie kan een groot specifiek risico opleveren. Spreiding over veel uitgevers, sectoren, looptijden, fondsbeheerders en activaklassen kan de afhankelijkheid van één debiteur verkleinen. Spreiding voorkomt echter geen verlies wanneer de volledige markt daalt.

5. Vergelijk uitkering en totaalrendement

Een hoge periodieke uitkering kan aantrekkelijk lijken, maar zegt niet genoeg over vermogensbehoud. Een uitkering kan samengaan met koersverlies of in sommige fondsstructuren gedeeltelijk uit kapitaal bestaan. Het verschil wordt uitgelegd in Uitkeringsrendement versus totaalrendement.

Kunnen high yield obligaties periodiek inkomen bieden?

Obligaties betalen vaak op vaste momenten rente, bijvoorbeeld jaarlijks, halfjaarlijks of per kwartaal. Daarmee kunnen ze bijdragen aan periodieke inkomsten. Een maandelijkse kasstroom vraagt meestal om een portefeuille met verschillende betaalmomenten of om een fonds dat maandelijks uitkeert.

Een uitkering is niet hetzelfde als rendement. Als de onderliggende waarde daalt of een fonds meer uitkeert dan het duurzaam verdient, kan het vermogen afnemen. Voor een inkomensstrategie zijn daarom zowel de hoogte als de herkomst en houdbaarheid van de uitkering relevant.

GGR richt zich op maandelijks passief inkomen uit hoog-dividendbeleggingen en heeft een doelstelling van circa 10% per jaar op jaarbasis. Dit is een doelstelling en geen garantie. De portefeuille is gespreid over meer dan 50 onderliggende beleggingsfondsen, meer dan 35 fondsbeheerders en meer dan 10 activaklassen, waaronder high yield obligaties en senior loans. Meer over deze aanpak lees je bij onze strategie.

Veelgestelde vragen

Bestaan volledig veilige obligaties met hoog rendement?

Nee, niet in absolute zin. Iedere obligatie kent risico’s, zoals krediet-, rente-, inflatie-, liquiditeits- of valutarisico. Een relatief hoge rente wijst doorgaans op een hoger of complexer risico. Ook obligaties van kredietwaardige overheden kunnen in koers dalen.

Zijn high yield obligaties hetzelfde als hoog rendement obligaties?

De termen worden vaak als synoniemen gebruikt. In de professionele obligatiemarkt verwijst high yield meestal specifiek naar obligaties met een kredietrating onder investment grade. ‘Obligaties met hoog rendement’ kan breder worden gebruikt voor iedere obligatie met een relatief hoge rente of effectief rendement.

Kan ik mijn inleg verliezen met high yield bedrijfsobligaties?

Ja. Bij wanbetaling, herstructurering of verkoop tegen een lagere marktprijs kun je een deel of je volledige inleg verliezen. Een hoge coupon beschermt niet tegen verlies van de hoofdsom.

Zijn obligatiefondsen minder riskant dan losse obligaties?

Een breed obligatiefonds biedt meestal meer spreiding over uitgevers dan één losse obligatie. Het blijft echter blootgesteld aan krediet-, rente-, valuta- en liquiditeitsrisico. Bovendien heeft een obligatiefonds doorgaans geen vaste einddatum waarop je inleg wordt terugbetaald.

Waar moet ik als eerste naar kijken bij een hoge obligatierente?

Onderzoek waarom de rente hoog is. Kijk naar de financiële positie van de uitgever, kredietwaardigheid, looptijd, rangorde, valuta, liquiditeit en bijzondere voorwaarden. Vergelijk vervolgens het mogelijke rendement met het risico op koersverlies of wanbetaling.

Conclusie: hoog rendement vraagt om een brede risicobeoordeling

De zoektocht naar veilige obligaties met hoog rendement begint met een ongemakkelijke maar belangrijke constatering: een hoge rente bestaat doorgaans niet zonder extra risico. High yield bedrijfsobligaties, achtergestelde leningen, emerging market debt en senior loans kunnen meer inkomen bieden, maar brengen ieder specifieke onzekerheden mee.

Beoordeel daarom niet alleen de coupon. Kijk naar kredietkwaliteit, looptijd, rangorde, spreiding, kosten, valuta en het mogelijke verlies in ongunstige scenario’s. Zo ontstaat een realistischer beeld van de verhouding tussen inkomen en risico.

Wil je zien hoe GGR verschillende inkomenscategorieën combineert binnen een breed gespreide portefeuille? Bekijk dan rustig onze strategie. Houd er rekening mee dat beleggen risico’s kent en dat je je inleg kunt verliezen.